Góc nhìn chuyên gia: Giáo dục đại cương và nhân văn có quan trọng bằng kỹ thuật?

12th September 2018

Trong kỉ nguyên công nghệ ngày nay, một tấm bằng kĩ sư hẳn rất có giá trị, nhưng liệu đó có phải lựa chọn tốt nhất cho tất cả mọi người khi những hiểu biết về lịch sử, tâm lý cùng các giá trị nghệ thuật, nhân văn cũng đóng vai trò quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp? Bài viết trên hindustantimes được chúng tôi lược dịch dưới đây sẽ giúp bạn có cái nhìn rõ hơn về vấn đề này, qua góc nhìn của chuyên gia Vivek Wadhwa – một nhà khởi nghiệp công nghệ, nhà giáo và tác giả người Ấn Độ.

>> Du học ngành Nhân văn

Bác sĩ, kĩ sư, và kinh doanh là ba lựa chọn được bố mẹ tôi khuyến khích theo đuổi, và kinh doanh xếp ở vị trí cuối cùng trong danh sách ưu tiên ấy. Nhiều bậc phụ huynh ở Ấn hiện vẫn còn sợ con mình có suy nghĩ muốn trở thành một nhạc sĩ hay họa sĩ trong tương lai. Kĩ sư mới là nghề được coi trọng nhất.

Nhờ vào những thành công của các công ty khởi nghiệp như Flipkart và Paytm, các bậc cha mẹ không còn hoảng hồn khi con mình nói muốn mở công ty riêng. Nhưng họ vẫn khăng khăng con mình nên theo học một chuyên ngành kĩ thuật nào đó bởi kĩ thuật là điều kiện tiên quyết trong thành công của ngành công nghệ.

Thế nhưng, nhiều ngôi sao sáng nhất trong Thung lũng khởi nghiệp Sillicon Valley không phải là kỹ sư, họ học Liberal Arts (tạm dịch là Giáo dục đại cương) và các chuyên ngành Nhân văn. Nhà sáng lập LinkedIn, Reid Hoffman, có bằng thạc sĩ triết học; giám đốc điều hành Youtube, Susan Wojcicki, tốt nghiệp ngành  lịch sử và văn học; nhà sáng lập Slack, Stewart Butterfield học ngành Ngôn ngữ Anh; nhà sáng lập của Airbnb, Brian Chesky, học ngành mỹ thuật. Thậm chí ở Trung Quốc, Giám đốc điều hành Alibaba – Jack Ma – tốt nghiệp cử nhân Ngôn ngữ Anh.

>> Liberal Arts – những điều bạn cần biết

Tại Đại học Duke và Harvard, các nhà sáng lập các công ty công nghệ của Mỹ thường những người được đào tạo bài bản, 92% sở hữu bằng cử nhân và 47% có bằng sau đại học. Nhưng chỉ 37% có bằng về kỹ thuật hoặc máy tính và 2% học Toán học.

Steve Jobs ghi nhận thành công của Mac là nhờ vào một khóa học thư pháp mà ông tham gia. Tầm quan trọng của nghệ thuật và thiết kế cũng được ông làm rõ trong dịp ra mắt iPad2 “Công nghệ không đủ để tạo nên bộ gen của Apple – công nghệ kết giao cùng với giáo dục đại cương, phối hợp với nhân văn và tạo ra thành quả khiến trái tim ta reo vui và điều này đúng hơn ở cả những thiết bị ra đời sau máy tính cá nhân này.” Tập trung vào điểm này, ông đã dựng lên công ty có giá trị nhất thế giới và đặt ra những chuẩn mực mới cho ngành công nghệ.

Braken Darrell, Giám đốc điều hành của Logitech có bằng cử nhân Ngôn ngữ Anh. Gần đây khi tôi hỏi làm thế nào mà ông có thể khiến cổ phiếu của Logitech tăng lên mức đáng kinh ngạc 450% sau năm năm, ông cho biết đó là nhờ sự tập trung không ngừng nghỉ vào thiết kế của từng sản phẩm mà công ty phát triển. Dù kỹ thuật là rất quan trọng nhưng yếu tố quyết định tạo nên thành công của sản phẩm công nghệ nằm ở thiết kế.

Ngày nay, sự chuyển dịch công nghệ đang diễn ra sẽ thay đổi các quy luật về đổi mới sáng tạo. Hàng loạt công nghệ như điện toán, trí tuệ nhân tạo, y học số, chế tạo robot, sinh học tổng hợp đang phát triển theo cấp số nhân, hội tụ và tạo ra những sản phẩm khả dĩ tuyệt vời.

Với bộ ba y học, trí tuệ nhân tạo và cảm biến, chúng ta có thể tạo ra bác sĩ kỹ thuật số giúp kiểm soát sức khỏe, ngăn chặn bệnh tật; với những tiến bộ trong nghiên cứu hệ gen và điều chỉnh gen, chúng ta đã có khả năng tạo ra những loài thực vật chịu hạn và cung cấp lương thực cho thế giới; với robot được củng cố bởi trí tuệ nhân tạo, người già có thêm những người bạn đồng hành kĩ thuật số. Những tiến bộ về vật liệu nano tạo ra một thế hệ mới của công nghệ mặt trời và lưu trữ cho phép tất cả mọi người sử dụng năng lượng ở một mức phí hợp lý.

Việc tạo ra những giải pháp như vậy đòi hỏi kiến thức từ nhiều lĩnh vực như sinh học, giáo dục, khoa học sức khỏe và hành vi con người. Giải quyết những thách thức kỹ thuật và khoa học lớn nhất hiện nay đòi hỏi khả năng tư duy có phê phán về bối cảnh nhân loại – những điều mà cử nhân nhân văn được đào tạo bài bản để thực hiện.

Một tấm bằng kỹ sư hẳn rất có giá trị nhưng sự cảm thông đến từ âm nhạc, nghệ thuật, văn học và tâm lý mang đến một ưu điểm lớn trong thiết kế. Một người học chuyên ngành lịch sử, từng nghiên cứu Thời kì Khai sáng hay sự trỗi dậy và sụp đổ của Đế chế La Mã sẽ có được hiểu biết sâu hơn về các yếu tố con người trong công nghệ và tầm quan trọng về khả năng ứng dụng của công nghệ đó. Một nhà tâm lý có xu hướng biết cách để tạo động lực cho mọi người và hiểu người dùng muốn gì hơn so với một kĩ sư chỉ làm việc trong những chiến hào công nghệ. Một nhạc sĩ hay họa sĩ là vua trong thế giới mà ở đó bạn có thể in 3D bất cứ thứ gì bạn có thể tưởng tượng.

Giờ khi các bậc cha mẹ hỏi tôi rằng con cái họ nên chọn nghề nghiệp nào để theo đuổi và liệu rằng hướng chúng vào các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ có phải là điều tốt nhất hay không, câu trả lời của tôi là tốt nhất hãy để chúng tự lựa chọn hướng đi cho mình. Họ không nên làm những điều cha mẹ họ từng làm, không nên ép con mình học khiến chúng coi giáo dục là việc vặt. Thay vào đó, họ nên khuyến khích con em mình theo đuổi niềm đam mê và yêu thích trong học tập.

>> 10 ngành học cho những ai đang băn khoăn trong việc chọn ngành

Để mở ra tương lai tuyệt vời mà công nghệ đang từng bước tạo ra, chúng ta cần những nhạc sĩ và nghệ sĩ cùng làm việc với những kĩ sư. Những ngành nghề này không loại trừ nhau, chúng ta cần cả kỹ thuật và nhân văn.

Nguồn: Hindustantimes

Share bài viết: